Een stoommachine laten draaien is leuke maar ook leerzame bezigheid. Om te zorgen dat het leuk blijft is er een beetje onderhoud en voorzichtigheid nodig. Hieronder staan een paar tips en trucs om de machine in goede conditie te houden en staan er ook nog wat suggesties om met de machine uit te proberen.

De hieronder vernoemde tips kunnen voor nieuwe maar ook voor oudere Wilesco stoommachines gebruikt worden.

Veiligheid

Veiligheid staat voor op, daarom beginnen we met wat tips voor uw veiligheid.

• Zet de machine niet op vloerbedekking of een tafelkleed, maar zet de machine op een stabiele ondergrond. Een tafelkleed glijdt meestal gemakkelijk over de tafel waardoor het mogelijk is dat de machine 125 graden hete machine van tafel valt wanneer er per ongeluk aan het tafelkleed wordt getrokken. Ook qua brandveiligheid is het beter de machine niet op vloerbedekking of een tafelkleed te zetten, deze branden veel makkelijker dan een houten ondergrond.
• Let op met lange slierten of wijde mouwen aan kleren en/of gemakkelijk ontvlambare kleding.
• Laat kinderen nooit alleen achter met een draaiende machine.
• Blijf bij de machine wanneer deze in werking is.
• Gebruik altijd Esbit blokjes om de ketel te verwarmen.
• Steek voor het aansteken van de blokjes de lade een klein stukje onder de ketel.
• Wanneer het veiligheidsventiel ontbreekt of de ketel beschadigd is mag de ketel niet onder stoom worden gebracht.
• Houd de ketel altijd minimaal voor 1/4 deel vol water.
• Pas op, De ketel, het ketelhuis en delen waar stoom door heen gaat worden heet!
• Wanneer de ketel defect is, ga dan NOOIT zelf aan de ketel solderen maar laat dit door een deskundig iemand repareren.

Gebruiksaanwijzingen

Op de Site van Wilesco zijn de gebruiksaanwijzingen voor de verschillende type machines te vinden. Klik op de volgende knop om naar de site te gaan.>  

Als u twijfelt aan wel type machine u hebt, kan u op de site van   Uw machine vergelijken met de machines die daar staan. Mocht u nog steeds twijfelen over het type of heeft u nog vragen dan kan u een E-mail sturen met daar in een foto van uw machine naar wouter@modelstoom.nl

Tips

• Bij modellen zonder stoomafsluiter tussen de ketel en de machine, kan de machine in snelheid geregeld worden door de branderla een kleinstukje naar achter te schuiven. Hierdoor zal het vuur minder vel gaan branden. Natuurlijk is dit ook te doen bij machines met stoomafsluiter want wanneer de stoomafsluiter dichter staat gaat er minder stoom naar de machine en hoeft er minder stoom geproduceerd worden door de ketel, dus moet het vuur minder fel branden.

• Heb geduld.      Door geduldig te wachten tot er een goede druk is ontstaan, zal het makkelijker zijn om de machine te laten draaien.

• Wanneer er voldoende druk is om de machine te laten draaien, draai dan de afsluiter open als deze aanwezig is. Wacht geduldig tot er damp uit de machine komt. Wanneer u damp ziet kunt u het vliegwiel een zetje geven waardoor de machine zal gaan draaien. Door de machine eerst op te warmen door stoom er door te laten stromen zal deze makkelijker gaan draaien.

• Haal wanneer u klaar bent met draaien de branderla uit de machine. Wanneer deze blijft zitten tijdens het afkoelen zal deze vast komen te zitten in de vloeibare massa die overblijft van de blokjes.

• Gebruik gedestilleerd of gefilterd regen water om de ketel te voeden. Hierdoor zal er geen kalk aanslag in de ketel en de machine achterblijven waardoor de levensduur vooruit gaat.

• Wanneer u klaarbent met het laten draaien van de machine is het verstandig deze af te nemen, zodat er geen water en overtollige olie op de machine achter blijven. De machine mag licht in de olie staan maar het moet niet zo zijn dat de olieplassen op de machine liggen.

• Haal na het draaien het water weer uit de ketel. Hierdoor zal de kans dat de ketel gaat door roesten sterk afnemen.

• Zorg dat de gaatjes in de branderla en de geleider schoon zijn. Als ze verstopt raken kan er niet genoeg zuurstof meer naar het vuur en brand het slecht.

Naarboven

Dingentjes om te doen tijdens het draaien.

De energie om de stoommachine te laten draaien komt van het vuur onder de ketel, hoe meer energie in de ketel wordt gestopt hoe meer stoom er wordt gemaakt. Door de stoom op te sluiten in een afgesloten ruimte kan het niet weg. Omdat er nog steeds energie in de ketel wordt gestopt zal er steeds meer stoom in de ketel verzameld worden en wordt de druk in de ketel steeds hoger. Wanneer we stoom gaan gebruiken zonder dat er energie in de ketel wordt gestopt om die gebruikte stoom weer bij te produceren zal de druk zakken. Dit is ook te zien wanneer je een stoommachine laat draaien en vervolgens ook nog gaat fluiten. Omdat de ketel niet gemaakt is om zoveel stoom te maken zal de druk in de ketel afnemen door de extra afname van stoom. Als de druk lager wordt zal de stoommachine langzamer gaan draaien.

Bij Wilesco stoommachines die op Esbit worden gestookt is het mogelijk om het vuur te regelen. Wanneer een Esbitlade helemaal in de rail is geschoven brand het vuur op zijn felst en wordt de meeste hitte geproduceerd. Als de laden 2 mm naar voor (uit de geleider) wordt geschoven krijgt het vuur minder zuurstof en zal het minder fel gaan branden. Dit is ook in de praktijk terug te zien, wanneer de machine draait en we trekken het laatje 2 mm uit de lade dan na een klein tijdje te zien dat het stoommachientje langzamer gaat draaien. Wanneer we de laden weer terug schuiven zodat het vuur weer fel gaat branden zal er weer meer warmte vrij komen en wordt er weer meer stoom gemaakt, waardoor de stoommachine weer harder gaat draaien. Wanneer de gaatjes in het Esbit laatje een beetje verstopt zitten met oude Esbit zal het vuur dus niet genoeg zuurstof krijgen om goed fel te branden, daarom is het verstandig om de lade schoon te houden.

Een dubbelwerkende stoommachine heeft 2 zogenoemde dode punten, op deze punten kan de zuiger geen kracht leveren en als deze het wel kan dan zal de machine evengoed nog niet rond gaan draaien. De dode punten zijn altijd aan het begin en het eind van de slag van de machine, dit is als de drijfstang bij een horizontale machine exact horizontaal ligt en bij een verticale machine exact verticaal staat. Ook zijn er twee punten waarop de machine juist gemakkelijk op gang komt, deze zijn op te zoeken door de machine met de hand op een bepaalde stand te zetten en vervolgens de stoomafsluiter open te zetten. Als de machine gaat draaien dan stond de machine zo dat de stoom naar binnen kon stromen en de machine in beweging kon brengen. Als de machine helemaal niets deed dan stond ze misschien wel op een van haar dode punten. Wanneer u een stoommachine heeft zonder stoomafsluiter dan kunt u door het vliegwiel met de hand te draaien voelen wanneer de machine kracht zet en wanneer niet, dit geld ook voor de oscillerende types van Wilesco.

Heeft u nog een tip of heeft u een aanmerking? Mail dan naar wouter@modelstoom.nl